
Không quan trọng ảnh chụp thể loại gì nhưng có một điều anh em cần biết về ánh sáng đó là không phải chất lượng ánh sáng nào được tạo ra cũng đều giống như nhau, bởi vì sự chênh lệch màu sắc của ánh sáng sẽ khiến bức ảnh trông kém tự nhiên và lệch tông. Vì vậy để hiểu hơn về vấn đề này, hãy cùng VJShop.vn tìm hiểu chế độ Cân bằng trắng, hay còn gọi là White Balance và cách điều chỉnh màu sắc của nó trong bài viết này.
|
Tóm tắt nội dung: |
Hiểu về nhiệt độ màu và cân bằng trắng
Nhiệt độ màu là gì?
Nhiệt độ màu là một thuộc tính vật lý của ánh sáng có thước đo mang đơn vị là Kelvin (K).
Dải quang phổ của ánh sáng sẽ phụ thuộc vào nhiệt độ nguồn sáng đó phát ra, được ước lượng bằng số độ K, từ đó ta có được màu sắc tương ứng. Cần lưu ý rằng, khi nhiệt độ càng cao, bức xạ phát ra càng mạnh sẽ cho màu lạnh và ngược lại những vật có nhiệt độ thấp hơn lại phát ra bức xạ thiên về tông ấm như màu vàng hoặc cam. Dưới đây là bảng nhiệt độ màu của nguồn sáng để anh em theo dõi.

Thông thường ánh sáng mắt người thường nhìn thấy có nhiệt độ màu ở mức 5500K, đây là mức ánh sáng trung tính điển hình.
Cân bằng trắng là gì?
Một điều chúng ta có thể quan sát được chính là ánh sáng xuất hiện từ các nguồn khác nhau có thể cho màu sắc khác nhau. Người ta gọi đó là nhiệt độ màu của nguồn sáng.
Như tên gọi, cân bằng trắng giúp cân bằng nhiệt độ màu trong ảnh, bằng cách thêm màu đối lập vào ảnh nhằm mục đích đưa nhiệt độ màu trở về mức trung tính.

Nói một cách đơn giản, White Balance - Cân bằng trắng trong nhiếp ảnh kỹ thuật số nghĩa là việc điều chỉnh lại màu sắc sao cho hình ảnh trông tự nhiên hơn. Việc điều chỉnh này giúp loại bỏ hiện tượng sai lệch tông màu, làm cho màu sắc trong ảnh gần giống với thực tế nhất.
Các chế độ cân bằng trắng
- Chế độ tự động (Auto): chế độ mặc định của máy ảnh. Chế độ này sẽ tự động cân chỉnh Cân bằng trắng theo ánh sáng môi trường xung quanh, kể cả khi sử dụng đèn flash. Tuy nhiên, việc sử dụng chế độ tự động chỉ nên được giới hạn trong các trường hợp khi anh em không có đủ thời gian để cài đặt Cân bằng trắng cho từng bức ảnh hoặc trong điều kiện ánh sáng cụ thể.
- Chế độ Tungsten (hoặc Incandenscent): máy ảnh sẽ thêm tông màu mát vào hình ảnh vì ánh sáng bóng đèn vonfram (đèn sợi đốt) thường là tông màu ấm. Nhờ thêm các tông màu lạnh mà các tông màu vàng hoặc cam sáng của đèn vonfram sẽ được giảm bớt.

- Chế độ Direct Sunlight: được dùng khi chụp ảnh ngoài trời với ánh nắng chiếu vào chủ thể.
- Chế độ Flash: chỉ nên sử dụng khi đèn flash là nguồn sáng duy nhất. Máy ảnh sẽ thêm tông màu ấm vào hình ảnh.
- Chế độ Cloudy: máy ảnh sẽ cho thêm một tông màu ấm nhẹ vào ảnh khi bầu trời bị mây bao phủ hoàn toàn. Đôi lúc khi chụp hoàng hôn hoặc bình minh, máy ảnh không thể tái tạo màu sắc rực rỡ, anh em cũng có thể cài đặt trước chế độ này để thêm tông màu đỏ ấm vào ảnh.
- Chế độ Fluorescent: được sử dụng để chụp ảnh sáng hơn và ấm hơn bù cho tông màu mát của ánh sáng huỳnh quang.

- Chế độ Shade: máy ảnh sẽ thêm tông màu ấm, màu cam vào hình ảnh, ảnh được chụp có màu sắc sẽ ấm hơn chế độ Cloudy.
- Chế độ thay đổi nhiệt độ màu (K): anh em có thể tự thay đổi giá trị Kelvin cho máy từ 2500 đến 10.000 một cách thủ công.
- Chế độ Preset (PRE): cho phép máy ảnh nhận biết màu trắng sẽ trông như thế nào qua nhiệt độ màu tại chính địa điểm chụp, sau đó tự động thiết lập lại thuật toán White Balance của máy ảnh đúng cách.
Cách cài đặt Cân bằng trắng trong máy ảnh
Việc thay đổi White Balance trên hầu hết các dòng máy ảnh hiện nay khá đơn giản và nhanh chóng. Trên hầu hết các máy ảnh mirrorless hoặc DSLR, sẽ thường sẽ có một nút “WB” riêng để chuyển nhanh giữa các thiết lập cân bằng trắng. Ví dụ trên máy Nikon, chỉ cần giữ nút WB và xoay bánh xe phía sau là có thể chuyển qua các chế độ như Incandescent, Fluorescent hay Direct Sunlight.

Trong trường hợp máy không có nút WB riêng, anh em hoàn toàn có thể truy cập vào menu Shooting và tìm mục White Balance. Tùy từng hãng máy ảnh sẽ cung cấp các thiết lập sẵn để lựa chọn phù hợp với điều kiện ánh sáng thực tế.
Cách chính xác nhất để thiết lập cân bằng trắng
Cách chính xác nhất để thiết lập cân bằng trắng là sử dụng chế độ Preset (PRE), kết hợp với thẻ cân bằng trắng (hay còn được gọi là thẻ xám hoặc thẻ xám 18%). Khi truy cập menu White Balance trên máy ảnh, nhiếp ảnh giá có thể dễ dàng tìm thấy tùy chọn này tùy theo từng hãng.

Quy trình thực hiện
Nếu không có thẻ xám, anh em cũng có thể thử với một tờ giấy trắng để thực hiện cách này. Chỉ cần đặt thẻ xám trước ống kính để máy đọc nhiệt độ màu từ ánh sáng phản chiếu. Một số dòng máy sẽ yêu cầu chụp lại ảnh của thẻ trước, sau đó mới chọn chế độ PRE, chọn ảnh vừa chụp với thẻ cân bằng trắng, sau đó cảm biến sẽ tự động phân tích màu sắc để thiết lập cân bằng trắng chính xác.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây không phải là cài đặt cố định. Mỗi khi điều kiện ánh sáng thay đổi, người dùng sẽ cần thực hiện lại thao tác này để đảm bảo màu sắc luôn được tái hiện đúng nhất.
Thay đổi cân bằng trắng trong phần mềm hậu kỳ
Cách thay đổi White Balance trong phần mềm hậu kỳ
Nếu anh em không muốn mất thời gian điều chỉnh White Balance ngay khi chụp, thì việc chụp ở định dạng RAW sẽ mang lại sự linh hoạt rất lớn trong hậu kỳ. Với các phần mềm như Adobe Lightroom hay Photoshop, người dùng hoàn toàn có thể điều chỉnh lại cân bằng trắng của ảnh một cách chính xác.

Trong quá trình chỉnh sửa, anh em có thể thay đổi trực tiếp nhiệt độ màu (Temperature), hoặc sử dụng công cụ eyedropper bên trái để chọn vào vùng trung tính/trắng trong ảnh nhằm thiết lập lại màu sắc chuẩn. Ngoài ra, các thiết lập White Balance cũng luôn sẵn có để lựa chọn nhanh, tương tự như trên máy ảnh.

Khả năng điều chỉnh cân bằng trắng khi chụp file RAW và JPEG
Nếu chụp bằng file RAW, cân bằng trắng là một trong số các tính năng điều chỉnh hoàn toàn có thể thay đổi khi xử lý hậu kỳ mà không ảnh hưởng đến chất lượng và độ sắc nét. Ngoài ra, các thay đổi White Balance đối với file RAW bao giờ cũng linh hoạt hơn so với khi thay đổi với file JPEG. Cho nên miễn là anh em chụp ở định dạng RAW thì việc điều chỉnh nhiệt độ màu của nguồn sáng trong bức ảnh sẽ dễ dàng xử lý hơn, đặc biệt ở giai đoạn hậu kỳ.

Tổng kết
Như vậy, chỉ cần hiểu về nhiệt độ màu và nguyên lý hoạt động của cân bằng trắng là người dùng đã có thể làm chủ được màu sắc của nguồn sáng trong bức ảnh rồi đấy. Hy vọng qua bài viết vừa rồi, anh em sẽ có thể áp dụng các thiết lập cân bằng trắng để thay đổi màu sắc một cách sáng tạo và độc đáo.