
Flycam đang trở thành thiết bị quen thuộc với nhiếp ảnh gia, filmmaker và các ê-kíp sản xuất hình ảnh nhờ khả năng tạo ra những góc máy đặc biệt từ trên cao. Tuy nhiên, mua được flycam và biết điều khiển chưa đồng nghĩa với việc được phép cất cánh.
Tại Việt Nam, hoạt động của tàu bay không người lái được quản lý từ phương tiện, người điều khiển cho đến từng chuyến bay cụ thể. Đặc biệt, từ năm 2026, quy định về đăng ký, quản lý phương tiện và điều kiện khai thác được triển khai cụ thể hơn. Vì vậy, người sử dụng flycam để chụp ảnh, quay phim cần nắm rõ các yêu cầu pháp lý trước khi đưa thiết bị lên không trung.
Quy định quản lý flycam, drone tại Việt Nam
Nền tảng pháp lý quan trọng hiện nay là Nghị định 288/2025/NĐ-CP về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác. Nghị định áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hoạt động liên quan đến phương tiện bay tại Việt Nam.
Theo quy định mới, việc sử dụng UAV được quản lý trên nhiều phương diện, bao gồm đăng ký phương tiện, điều kiện của người điều khiển, giấy phép điều khiển, giấy phép bay, khu vực hoạt động và mục đích sử dụng.
Có thể hiểu đơn giản, để một chuyến bay flycam được thực hiện đúng quy định, người sử dụng cần kiểm tra ba vấn đề chính:
- Phương tiện: Có nguồn gốc hợp pháp, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được đăng ký theo quy định.
- Người điều khiển: Đáp ứng điều kiện về độ tuổi, sức khỏe và có giấy phép điều khiển phù hợp nếu thuộc trường hợp bắt buộc.
- Chuyến bay: Được cấp phép hoặc thuộc trường hợp được miễn cấp phép, đồng thời không vi phạm khu vực cấm bay và hạn chế bay.
Ba điều kiện này cần được xem xét độc lập. Đăng ký flycam không đồng nghĩa với được phép bay, cũng như có giấy phép điều khiển không có nghĩa là có thể tự do cất cánh ở mọi địa điểm.
Phân loại phương tiện bay không người lái
Theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP, các phương tiện bay được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, nhằm giúp người sử dụng và cơ quan quản lý xác định phạm vi áp dụng và yêu cầu pháp lý tương ứng. Cụ thể, các tiêu chí phân loại như sau:
Phân loại theo trọng lượng cất cánh
Một trong những tiêu chí quan trọng nhất để phân loại drone là trọng lượng cất cánh tối đa, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến giấy phép giấy phép bay flycam và khu vực bay cho phép:
- Loại 1: Nhỏ hơn 0.25kg
- Loại 2: Từ 0.25kg đến dưới 2kg
- Loại 3: Từ 2kg đến dưới 25kg
- Loại 4: Từ 25kg đến dưới 150kg
- Loại 5: Từ 150kg trở lên
Theo phương pháp điều khiển drone
Cách điều khiển drone cũng là yếu tố phân loại quan trọng, quyết định loại giấy phép cần có và phạm vi bay an toàn:
- Điều khiển bay quan sát bằng trực quan.
- Điều khiển bay quan sát bằng thiết bị.
Theo mục đích sử dụng
Mỗi phương tiện bay được thiết kế với mục đích sử dụng khác nhau, từ đó định hình các quy định về an toàn, đào tạo và giấy phép bay flycam:
- Thương mại
- Phục vụ sản xuất nông nghiệp
- Đo đạc, khảo sát, giám sát từ trên cao
- Vui chơi, giải trí
- Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ
- Huấn luyện bay
- Công vụ
- Mục đích khác
Phân loại các phương tiện bay khác
Ngoài drone, các phương tiện bay khác cũng được phân loại theo động cơ, phương pháp điều khiển và mục đích chuyên dùng, nhằm đảm bảo an toàn cho các hoạt động quốc phòng, an ninh:
- Theo động cơ: Có động cơ / không có động cơ
- Theo phương pháp điều khiển: Có người trực tiếp điều khiển / không có người trực tiếp điều khiển
- Phương tiện bay chuyên dùng: Phục vụ các mục đích quốc phòng và an ninh, theo quy định UAV của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Điều kiện khai thác và sử dụng phương tiện bay
Theo Điều 19 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, người sử dụng drone, flycam phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện về giấy tờ, độ tuổi, sức khỏe, giấy phép điều khiển và các quy định về an toàn bay. Cụ thể:
Giấy tờ hợp lệ
Trước khi được phép khai thác, phương tiện bay cần được đăng ký hợp lệ hoặc có Giấy chứng nhận đăng ký tạm thời vẫn còn thời hạn sử dụng.
Đối với flycam nhập khẩu, hồ sơ chứng minh nguồn gốc có thể bao gồm giấy phép nhập khẩu, tờ khai hải quan và hóa đơn hợp lệ. Với thiết bị mua trong nước, người sở hữu cần có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp, chẳng hạn hóa đơn hoặc chứng từ hợp lệ từ đơn vị kinh doanh.
Từ 20/07/2026, việc đăng ký và quản lý phương tiện bay được thực hiện theo Thông tư 78/2026/TT-BCA. Phương tiện thuộc diện đăng ký được cấp số đăng ký để xác định chủ sở hữu và phải thực hiện các yêu cầu quản lý hoạt động bay theo quy định.
Độ tuổi và sức khỏe
Người trực tiếp điều khiển phương tiện bay thông thường phải từ đủ 18 tuổi trở lên. Trường hợp điều khiển phương tiện có trọng lượng cất cánh tối đa dưới 0.25kg được áp dụng quy định riêng về độ tuổi.
Trong quá trình điều khiển, người lái không được sử dụng rượu, bia, ma túy, chất gây ngủ hoặc các chất bị cấm theo quy định pháp luật.
Quy định này đặc biệt đáng lưu ý với các buổi chụp ảnh, quay phim ngoài trời kéo dài. Việc sử dụng đồ uống có cồn trước hoặc trong quá trình tác nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát thiết bị mà còn có thể dẫn đến vi phạm quy định về điều kiện điều khiển phương tiện bay.
Giấy phép điều khiển
Không phải mọi trường hợp điều khiển flycam đều yêu cầu cùng một loại giấy phép. Pháp luật hiện hành phân biệt giấy phép dựa trên trọng lượng phương tiện và phương thức điều khiển.
- Giấy phép hạng A áp dụng cho người điều khiển phương tiện có trọng lượng cất cánh tối đa từ 0.25kg đến dưới 2kg khi thực hiện bay trong tầm nhìn trực quan.
- Giấy phép hạng B áp dụng đối với phương tiện có trọng lượng cất cánh tối đa từ 2kg trở lên, hoặc trường hợp bay ngoài tầm nhìn trực quan, bay theo chương trình thông qua bộ điều khiển trung tâm.
Để được cấp giấy phép, người điều khiển phải đáp ứng yêu cầu đào tạo kiến thức hàng không, thực hành điều khiển phương tiện và tham gia sát hạch theo quy định. Giấy phép điều khiển có thời hạn 10 năm.
Điểm cần nhớ là giấy phép điều khiển thuộc về người lái, còn giấy phép bay áp dụng cho hoạt động bay cụ thể. Hai loại giấy phép này không thay thế cho nhau.
Điều kiện khi điều khiển nhiều phương tiện cùng lúc
Trường hợp một người điều khiển đồng thời từ hai phương tiện bay trở lên, người khai thác phải chứng minh hệ thống công nghệ được sử dụng có khả năng bảo đảm an toàn bay. Các hoạt động đặc biệt như bay xếp hình, xếp chữ hoặc biểu diễn ánh sáng nghệ thuật trên không còn phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đồng ý hoặc phê duyệt theo quy định.
Người nước ngoài điều khiển flycam tại Việt Nam
Người nước ngoài muốn trực tiếp điều khiển UAV tại Việt Nam cũng phải đáp ứng các điều kiện áp dụng đối với hoạt động bay. Bên cạnh đó, người nước ngoài điều khiển phương tiện bay tại Việt Nam phải có cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân Việt Nam bảo lãnh theo quy định.
Hoạt động thể thao
Nếu phương tiện bay được sử dụng cho mục đích thể thao, người điều khiển ngoài việc đáp ứng các điều kiện chung về phương tiện và an toàn bay còn phải tuân thủ các yêu cầu bổ sung của pháp luật về thể dục, thể thao.
Tiêu chuẩn kỹ thuật và đủ điều kiện bay
Căn cứ Điều 4 Thông tư 35/2017/TT-BQP, một tàu bay không người lái được coi là đủ điều kiện bay khi người khai thác cung cấp đầy đủ và chính xác các thông tin về đặc điểm nhận dạng, tính năng cơ bản và các điều kiện hoạt động. Cụ thể:
Đặc điểm nhận dạng
Để xác định rõ ràng từng thiết bị, người khai thác cần cung cấp:
- Kiểu loại, ký hiệu, màu sắc, logo (nếu có).
- Hình dạng kèm theo ảnh màu khổ A4.
- Xuất xứ: Nơi sản xuất, nhà sản xuất, năm sản xuất, số xuất xưởng, vật liệu chế tạo.
- Thông tin liên hệ của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đề nghị cấp phép.
Tính năng cơ bản
Các thông tin về khả năng và hiệu năng của phương tiện bay bao gồm:
- Kích thước: Sải cánh, chiều dài thân, chiều cao.
- Động cơ: Số lượng, kiểu loại, nơi sản xuất.
- Nhiên liệu và dung tích bình nhiên liệu.
- Trọng lượng cất cánh tối đa.
- Tốc độ bay: Tốc độ tối đa, tốc độ lên, tốc độ xuống, tốc độ hành trình.
- Tầm bay và độ cao tối đa, thời gian đạt độ cao tối đa, thời gian bay và bán kính hoạt động.
- Phương pháp cất, hạ cánh và kích thước bãi cất/hạ cánh.
- Khả năng mang hoặc treo thiết bị, kèm code nhận biết (nếu có).
- Phương pháp điều khiển drone, phần mềm điều khiển, kiểu thiết bị, tần số điều khiển, trạm mặt đất.
- Thiết bị thông tin hàng không, dẫn đường, giám sát bay và định vị.
- Thiết bị truyền dữ liệu và khả năng lưu dữ liệu hành trình bay.
- Mô tả phương pháp điều khiển drone và phương thức bay.
- Hoạt động đèn tín hiệu (nếu có).
- Phương tiện vận chuyển UAV (nếu có).
- Số người tham gia vận hành và điều khiển.
Điều kiện hoạt động
Người khai thác cũng cần cung cấp thông tin về các điều kiện thực tế khi bay, bao gồm:
- Vị trí cất, hạ cánh.
- Điều kiện môi trường: Nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió.
- Mục đích sử dụng: Thương mại, văn hóa, thể thao, nghiên cứu, giải trí, chụp ảnh, ghi hình, trinh sát, quan sát,...
- Tính năng bay khác (nếu có).
Giấy phép bay flycam
Có giấy phép điều khiển không đồng nghĩa với việc được phép bay ở bất kỳ đâu.
Theo nguyên tắc chung, hoạt động bay của tàu bay không người lái phải được cấp phép, trừ những trường hợp được pháp luật quy định miễn cấp phép.
Khi xin phép, người khai thác cần cung cấp thông tin về phương tiện, người điều khiển, mục đích bay, khu vực, độ cao, thời gian và phương thức thực hiện chuyến bay cùng các tài liệu liên quan theo yêu cầu.
Đối với hoạt động bay thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Quốc phòng, hồ sơ thông thường phải được gửi ít nhất 7 ngày trước ngày dự kiến bay. Trường hợp chuyến bay có liên quan đến hoạt động hàng không cần phát điện văn NOTAM, thời hạn gửi hồ sơ có thể dài hơn theo quy định.
Flycam dưới 250g có được miễn giấy phép bay?
Theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP, tàu bay không người lái phục vụ vui chơi, giải trí có trọng lượng cất cánh tối đa dưới 0.25kg có thể được miễn giấy phép bay trong trường hợp đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó phải hoạt động ngoài khu vực cấm bay, hạn chế bay và đáp ứng yêu cầu về an toàn.
Do đó, không nên hiểu đơn giản rằng “flycam dưới 250g thì được bay tự do”.
Đặc biệt, nhiếp ảnh gia cần phân biệt giữa flycam dùng để vui chơi, giải trí và thiết bị được sử dụng cho chụp ảnh thương mại, quay phim, sản xuất nội dung hoặc các hoạt động chuyên môn. Việc thiết bị nhẹ hơn 250g không tự động loại bỏ tất cả yêu cầu pháp lý đối với một chuyến bay.
Khu vực cấm bay và hạn chế bay
Ngay cả khi thiết bị đủ điều kiện và người điều khiển có giấy phép phù hợp, địa điểm bay vẫn là yếu tố phải kiểm tra trước tiên. Các khu vực liên quan đến quốc phòng, an ninh, sân bay, hành lang an toàn bay và các mục tiêu quan trọng có thể thuộc khu vực cấm hoặc hạn chế bay theo quy định.
Đối với nhiếp ảnh gia, điều này đặc biệt quan trọng khi nhận các dự án chụp resort, bất động sản, sự kiện, du lịch hoặc phong cảnh ở những địa điểm gần sân bay, căn cứ quân sự, công trình trọng yếu.
Hoạt động bay trong khu vực cấm không phải là trường hợp có thể tùy ý xin phép. Theo quy định, việc cấp phép trong khu vực cấm được giới hạn cho các hoạt động công vụ và phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến quốc phòng, an ninh, an toàn bay và trật tự xã hội.
Xin giấy phép bay flycam ở đâu?
Hoạt động cấp phép và quản lý vùng trời được thực hiện trong hệ thống của Bộ Quốc phòng và các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền theo từng khu vực, độ cao và tính chất chuyến bay.
Tùy trường hợp, cơ quan quân sự địa phương và các cơ quan liên quan có thể tham gia phối hợp quản lý, giám sát hoạt động bay. Bộ Công an thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong phạm vi được phân công.
Tùy từng thủ tục, người đề nghị có thể nộp hồ sơ trực tiếp, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia nếu thủ tục đã được cung cấp hình thức online.
Quy định xử phạt khi bay flycam trái phép
Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định nhiều mức xử phạt khác nhau đối với hành vi vi phạm trong quản lý và khai thác tàu bay không người lái. Từ ngày 15/09/2026, Nghị định 347/2026/NĐ-CP tiếp tục sửa đổi điểm đ khoản 2 Điều 8, bổ sung rõ trường hợp phương tiện đã được cấp phép nhưng điều khiển không đúng thời gian, địa điểm, khu vực, tọa độ hoặc giới hạn cho phép.
Một số hành vi người sử dụng flycam cần đặc biệt lưu ý:
| Hành vi | Mức phạt đối với cá nhân |
| Flycam đã được cấp phép nhưng bay sai thời gian, địa điểm, khu vực, tọa độ hoặc giới hạn cho phép | 2 - 3 triệu đồng |
| Quay phim, chụp ảnh từ trên không khi chưa được phép | 8 - 9 triệu đồng |
| Bay không đúng nội dung trong phép bay được cấp | 9 - 12 triệu đồng |
| Không chấp hành lệnh, hiệu lệnh của cơ quan quản lý, điều hành và giám sát hoạt động bay | 12 - 15 triệu đồng |
| Thực hiện hoạt động bay khi chưa có phép bay trong trường hợp phải xin phép | 20 - 30 triệu đồng |
| Sử dụng UAV cản trở hoặc gây mất an toàn cho phương tiện bay khác | 30 - 40 triệu đồng |
Các mức phạt trên là mức áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt tiền về nguyên tắc gấp 2 lần mức áp dụng cho cá nhân. Ngoài tiền phạt, tùy hành vi còn có thể áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu phương tiện hoặc tước quyền sử dụng phép bay trong thời hạn nhất định.
Đáng chú ý, hành vi đã có phép nhưng bay sai nội dung được cấp phép và hành vi bay khi chưa có phép là hai trường hợp khác nhau, vì vậy không nên gộp chung khi xác định mức xử phạt.
Checklist bay flycam dành cho nhiếp ảnh gia
Trước mỗi buổi chụp, có thể kiểm tra nhanh theo 4 nhóm sau:
Kiểm tra phương tiện:
- Có đầy đủ giấy tờ xác thực nguồn gốc và chủ sở hữu của phương tiện.
- Hoàn tất thủ tục đăng ký trong trường hợp phương tiện thuộc diện phải đăng ký.
- Có thông tin nhận dạng, số đăng ký theo quy định.
- Kiểm tra pin, cánh quạt, động cơ và hệ thống định vị.
- Kiểm tra tình trạng kết nối, điều khiển và phần mềm.
Kiểm tra người điều khiển:
- Đáp ứng điều kiện về độ tuổi.
- Không sử dụng rượu bia hoặc chất cấm khi bay.
- Có giấy phép điều khiển phù hợp nếu thuộc trường hợp phải có.
- Nắm rõ phương thức điều khiển và giới hạn khai thác của thiết bị.
Kiểm tra địa điểm và chuyến bay:
- Kiểm tra kỹ địa điểm cất cánh.
- Tra cứu vùng cấm và khu vực hạn chế bay.
- Xác định độ cao và phạm vi hoạt động.
- Xác định mục đích sử dụng.
- Kiểm tra chuyến bay có cần giấy phép hay thuộc trường hợp được miễn.
- Nếu phải xin phép, hoàn thành hồ sơ trước thời hạn quy định.
Kiểm tra nội dung được phép thực hiện:
Sau khi được cấp phép, người điều khiển cần bay đúng khu vực, thời gian, độ cao, phạm vi và nội dung được phê duyệt. Không nên tự ý thay đổi địa điểm, mở rộng phạm vi hoặc kéo dài thời gian bay chỉ vì điều kiện thực tế tại hiện trường thuận lợi hơn dự kiến.
Kết luận
Quy định về flycam tại Việt Nam đang chuyển dần sang mô hình quản lý chặt chẽ hơn, trong đó phương tiện, người điều khiển và từng hoạt động bay đều được đặt dưới những điều kiện cụ thể. Từ đăng ký thiết bị, giấy phép điều khiển đến giấy phép bay và kiểm tra khu vực cấm, hạn chế bay, tất cả đều cần được xác định trước khi cất cánh.
Với nhiếp ảnh gia và filmmaker, một chuyến bay an toàn không chỉ nằm ở việc chọn đúng chiếc drone hay làm chủ kỹ thuật bay. Một quy trình tác nghiệp chuyên nghiệp phải bắt đầu từ việc xác định thiết bị có đủ điều kiện, người lái có đủ điều kiện và địa điểm có được phép bay hay không.
Đặc biệt từ năm 2026, khi quy định về đăng ký và quản lý phương tiện bay được triển khai cụ thể hơn, việc chuẩn bị hồ sơ và kiểm tra pháp lý trước mỗi dự án sẽ giúp nhiếp ảnh gia chủ động hơn, hạn chế rủi ro và tránh tình trạng đến hiện trường mới phát hiện không thể cất cánh.




















