Ngày 14/7 vừa qua, nhân Ngày Nhận thức về Cá mập (Shark Awareness Day), tổ chức từ thiện Shark Trust đã chính thức công bố kết quả cuộc thi Shark Photographer of the Year 2025. Đây là một trong những sân chơi nhiếp ảnh quốc tế uy tín dành cho những ai đam mê chụp ảnh động vật hoang dã dưới nước, đặc biệt là cá mập.
|
Tóm tắt nội dung: |
Bức ảnh giành chiến thắng chung cuộc
Danh hiệu Shark Photographer of the Year 2025 đã thuộc về nhiếp ảnh gia Julian Hebenstreit với bức ảnh chụp loài cá mập báo Ấn Độ - Thái Bình Dương (còn được biết đến với tên gọi cá mập ngựa vằn) tại vùng biển Úc.
Ban giám khảo đã ca ngợi tác phẩm này nhờ “sự tương phản sống động” và “tính kịch tính mạnh mẽ” mà tác giả mang lại. Đây không chỉ là một bức ảnh đẹp về mặt bố cục, ánh sáng, mà còn thể hiện trọn vẹn sức mạnh, sự uyển chuyển và huyền bí của loài cá mập trong môi trường tự nhiên.
Với chiến thắng này, Julian Hebenstreit nhận được gói nghỉ dưỡng và lặn cùng cá mập tại Bahamas do Diverse Travel và Bộ Du lịch Bahamas tài trợ, cùng chiếc cúp danh giá của Shark Trust.
Hai giải thưởng quan trọng khác trong cuộc thi Shark Photographer Of The Year
Ngoài giải chung cuộc, Shark Trust còn trao thêm hai hạng mục quan trọng. Những tác phẩm này đều mang lại góc nhìn độc đáo về thế giới dưới nước, khắc họa cá mập trong nhiều bối cảnh khác nhau, từ sự uy nghiêm trong môi trường biển khơi cho đến những khoảnh khắc đầy tính nghệ thuật.
Người chiến thắng tại Quần đảo Anh (British Isles Winner): Hector Clarke
Ở hạng mục British Isles Winner, nhiếp ảnh gia Hector Clarke đã gây ấn tượng mạnh với bức ảnh chụp một chú cá mập mèo đốm nhỏ (Small Spotter Catshark) đang nằm nghỉ trên thảm sao biển giòn tại Loch Carron, Scotland.
Điều làm bức ảnh trở nên đặc biệt không chỉ là chủ thể (loài cá mập mèo với hoa văn tinh xảo) mà còn ở bối cảnh tự nhiên đầy sống động. Thảm sao biển nhiều màu sắc trải dài bên dưới tạo nên một bố cục tựa như phông nền hoàn hảo, tôn lên vẻ đẹp và sự độc đáo của cá thể cá mập.
Chia sẻ về khoảnh khắc ấy, Hector cho biết anh phát hiện chú cá ở độ sâu khoảng 20m và thật may mắn khi nó hoàn toàn thoải mái với sự hiện diện của con người. Nhờ vậy, anh có thể tiến lại cực gần, nắm bắt từng chi tiết từ vảy, hoa văn đến ánh mắt bình thản của cá mập mèo.
Theo Hector, điều anh yêu thích nhất ở tác phẩm này là khả năng truyền tải sự dày đặc và đa dạng sinh học dưới đáy biển, từ những cụm sao biển đầy màu sắc cho đến sự hiện diện tao nhã của cá mập. Đây cũng chính là lý do bức ảnh được ban giám khảo đánh giá cao, vừa mang giá trị nghệ thuật, vừa phản ánh mối liên kết sinh thái vô cùng phong phú nơi đại dương.
Người chiến thắng quốc tế (Overseas Winner): Martin Broen
Ở hạng mục Overseas Winner, nhiếp ảnh gia Martin Broen đã chinh phục ban giám khảo bằng một bức ảnh split-shot ấn tượng, kỹ thuật ghi lại cả thế giới trên mặt nước và dưới đại dương trong cùng một khung hình. Tác phẩm của Martin khắc họa cuộc di cư của loài cá đuối Mobula tại Mexico bằng ngôn ngữ đen trắng đầy kịch tính. Sự lựa chọn tông màu không chỉ tăng tính nghệ thuật mà còn nhấn mạnh mạnh mẽ sự tương phản giữa hai thế giới.
Ở dưới mặt nước, đàn cá đuối đông đúc di chuyển nhịp nhàng, tạo nên một “vũ điệu hình học” rực sáng khi những tia nắng xuyên qua lòng biển chạm vào thân thể chúng. Bên trên mặt nước, một con thuyền nhỏ lặng lẽ nổi, chở những người quan sát như chứng nhân im lặng trước một trong những cảnh tượng uyển chuyển và hùng vĩ nhất mà tự nhiên mang lại.
Đối với giới nhiếp ảnh, đây không chỉ là một khoảnh khắc được ghi lại, mà còn là minh chứng cho sự kết hợp tinh tế giữa kỹ thuật, tầm nhìn nghệ thuật và sự nhạy bén trong thời khắc bấm máy. Kết quả là một tác phẩm vừa giàu giá trị thị giác, vừa truyền tải thông điệp sâu sắc về vẻ đẹp mong manh của thế giới tự nhiên.
Những tác phẩm đạt giải khác nổi bật
Ngoài ba giải thưởng chính, ban tổ chức Shark Photographer of the Year 2025 còn vinh danh nhiều bức ảnh xuất sắc khác ở nhiều hạng mục. Đây đều là những khoảnh khắc độc đáo, cho thấy sự đa dạng của loài cá mập và khả năng sáng tạo ấn tượng của các nhiếp ảnh gia quốc tế.
Hạng mục Oceanics Programme
Ở hạng mục Oceanics Programme Winner, nhiếp ảnh gia Byron Conroy đã gây ấn tượng với bức ảnh chụp cá mập Silky tại vùng biển Cuba. Để tạo nên tác phẩm này, anh sử dụng tốc độ màn trập chậm nhằm đưa chuyển động tự nhiên của cá mập vào khung hình, đồng thời tận dụng hiệu ứng Snell’s window trong khoảnh khắc hoàng hôn để ghi lại những gam màu rực rỡ từ bầu trời phía trên. Kỹ thuật kết hợp tinh tế này không chỉ làm nổi bật vẻ đẹp uyển chuyển của cá mập Silky, mà còn thể hiện rõ mối liên hệ của chúng với mặt nước. Với Byron, đây là một trải nghiệm khó quên và nằm trong số những lần chạm trán ấn tượng nhất của anh với các loài động vật biển lớn.
Người chiến thắng hạng mục Oceanics Programme - Byron Conroy
Á quân hạng mục Oceanics Programme - László Fö ldi
Hạng mục Mediterranean Programme
Ở hạng mục Mediterranean Programme Winner, nhiếp ảnh gia Linda Mazza đã khắc họa một cách mạnh mẽ thực trạng của Biển Địa Trung Hải, nơi được xem là “điểm nóng” về nguy cơ tuyệt chủng đối với cá mập và cá đuối. Vùng biển này là môi trường sống của gần 80 loài, nhưng hơn 53% trong số đó đang đối mặt với nguy cơ biến mất do áp lực từ hơn 77.000 tàu thuyền nhỏ cùng sự quản lý chồng chéo của 22 quốc gia thuộc 3 châu lục. Tác phẩm của Linda không chỉ dừng lại ở giá trị nghệ thuật mà còn truyền tải một thông điệp bảo tồn sâu sắc, phản ánh đúng tinh thần của chương trình Mediterranean Programme, nơi các đối tác khu vực cùng nhau thúc đẩy chính sách, phục hồi loài và gắn kết cộng đồng. Đây cũng là minh chứng cho sức mạnh của nhiếp ảnh: vừa tạo nên tác phẩm thị giác ấn tượng, vừa khơi dậy trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên.
Người chiến thắng hạng mục Mediterranean Programme - Linda Mazza
Á quân hạng mục Mediterranean Programme - Andrej A. Gajić
Hạng mục Living with Sharks
Ở hạng mục Living with Sharks Winner, nhiếp ảnh gia Gillian Marsh đã chinh phục ban giám khảo bằng bức ảnh ghi lại khoảnh khắc độc đáo giữa một cá mập xanh ngoài khơi Cornwall và một nhiếp ảnh gia dưới nước. Điểm thú vị ở tác phẩm này không chỉ nằm ở kỹ thuật bắt khoảnh khắc, mà còn ở cách Gillian truyền tải cảm xúc qua sự tương tác giữa con người và sinh vật biển. Cá mập xanh vốn nổi tiếng là loài táo bạo và tò mò, và trong buổi lặn hôm ấy, Gillian cùng nhóm đã có nhiều trải nghiệm ấn tượng. Tuy nhiên, chính giây phút con cá mập như “đối thoại” trực tiếp với ống kính máy ảnh, gợi cảm giác hóm hỉnh như thể nó đang hỏi: “Anh đã bắt được góc đẹp nhất của tôi chưa?” đã khiến bức ảnh trở nên khác biệt. Với dân nhiếp ảnh, đây là ví dụ hoàn hảo cho việc một bức hình không chỉ dừng ở mặt thị giác, mà còn có thể khơi gợi câu chuyện và sự kết nối đầy cảm xúc giữa chủ thể và người chụp.
Người chiến thắng hạng mục Living with Sharks - Gillian Marsh
Á quân hạng mục Living with Sharks - László Fö ldi
Hạng mục British Isles
Á quân hạng mục British Isles - James Lea
Á quân hạng mục British Isles - Colin Garrett
Hạng mục Overseas
Á quân hạng mục Overseas - Galice Hoarau
Á quân hạng mục Overseas - Vadim Belakhov
Highly Commended
Kẻ lữ hành đơn độc với đốm đặc trưng - Cá mập voi non giữa làn nước xanh Huvadhoo, Maldives. | Mizy
Cá mập rạn Caribbean - Jardines de la Reina, Cuba. | Martin Broen
Cá mập đuôi dài tại Malapascua, Philippines. | Megan Shea Graff
Cá mập thảm Wobbegong, Raja Ampat, Indonesia. | Galice Hoarau
Young Shark Photographer of the Year
Ở hạng mục Young Shark Photographer of the Year, danh hiệu đã thuộc về Panitbhand Paribatra Na Ayudhya, một gương mặt trẻ đầy triển vọng trong lĩnh vực nhiếp ảnh dưới nước. Giải thưởng này không chỉ ghi nhận tài năng và sự sáng tạo vượt trội của Panitbhand, mà còn cho thấy thế hệ nhiếp ảnh gia mới đang ngày càng bản lĩnh và sẵn sàng mang đến những góc nhìn tươi mới về thế giới cá mập. Với dân nhiếp ảnh, đây là minh chứng rằng niềm đam mê, sự nhạy bén với khoảnh khắc và khả năng khai thác kỹ thuật có thể tỏa sáng ở bất kỳ độ tuổi nào, mở ra tương lai đầy hứa hẹn cho nhiếp ảnh trẻ.
Thông điệp mạnh mẽ về bảo tồn cá mập
Bên cạnh yếu tố nghệ thuật, Shark Photographer of the Year còn mang tính chất nâng cao nhận thức cộng đồng. Shark Trust nhấn mạnh: “Cá mập đã tồn tại trong đại dương hơn 400 triệu năm. Nhưng hiện nay, sự sống còn của nhiều loài đang bị đe dọa bởi việc đánh bắt quá mức. Nếu hành động kịp thời, chúng ta có thể ngăn chặn cuộc khủng hoảng tuyệt chủng này.”
Tổ chức này hoạt động trên phạm vi toàn cầu, hướng tới cải thiện tình trạng bảo tồn cá mập, cá đuối và cá nhám thông qua việc vận động chính sách và thúc đẩy hành động tập thể.
Cuộc thi thu hút sự tham gia toàn cầu
Năm nay, cuộc thi nhận được hàng trăm tác phẩm đến từ 34 quốc gia, đại diện cho 76 loài cá mập, cá đuối, cá nhám và cá chimera. Các tác phẩm lọt vào vòng chung kết hiện đang được trưng bày tại Plymouth - “thủ phủ đại dương” của Vương quốc Anh và sẽ kéo dài đến cuối tháng trong khuôn khổ sự kiện Shark Month.
Ý nghĩa với cộng đồng nhiếp ảnh
Với những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp hoặc đam mê chụp ảnh động vật hoang dã, cuộc thi Shark Photographer of the Year không chỉ là nơi thể hiện kỹ năng chụp ảnh dưới nước mà còn là cơ hội để lan tỏa thông điệp bảo tồn thiên nhiên. Việc kết hợp giữa nghệ thuật nhiếp ảnh và sứ mệnh bảo tồn đã giúp cuộc thi này trở thành điểm hẹn thường niên đầy cảm hứng cho cộng đồng nhiếp ảnh quốc tế.