Trong nhiếp ảnh, thuật ngữ bokeh dùng để chỉ chất lượng của hiệu ứng xóa phông khiến đối tượng của bức ảnh trông nổi bật hơn nhờ phần nền background mờ mịn và mềm mượt. Hiểu một cách đơn giản, khi bạn nhìn thấy các hình tròn mờ nhỏ phía sau hậu cảnh đó là những điểm mà các nhiếp ảnh gia đánh giá về chất lượng bokeh của ống kính.
Bokeh là gì?
Trong nhiếp ảnh, bokeh là thuật ngữ chỉ chất lượng của vùng ảnh mất nét, thường được thể hiện qua hiệu ứng hậu cảnh mờ mềm mại, giúp chủ thể trở nên nổi bật và thu hút hơn. Một bức ảnh bokeh đẹp không chỉ có phần nền được làm mờ mà còn cần tạo được sự hài hòa giữa chủ thể và các vùng ngoài khoảng lấy nét, mang lại chiều sâu và cảm giác dễ chịu cho người xem.
Các cách tạo ảnh chụp hiệu ứng bokeh đẹp nhất
Sử dụng khẩu độ lớn
Hiệu ứng bokeh được tạo nên từ hệ thống quang học của ống kính, không phải trực tiếp từ máy ảnh. Khi mở khẩu độ lớn, độ sâu trường ảnh sẽ giảm, khiến hậu cảnh ngoài vùng lấy nét trở nên mờ nhòe và giúp chủ thể nổi bật hơn.
Nói cách khác, chỉ số f càng nhỏ thì khẩu độ càng mở rộng, tạo điều kiện để hình thành hiệu ứng bokeh rõ nét. Vì vậy, bạn nên sử dụng ống kính có khẩu độ lớn và chuyển máy ảnh sang chế độ ưu tiên khẩu độ (A/Av) để dễ dàng kiểm soát độ mờ của hậu cảnh theo ý muốn.
Lựa chọn các điểm có ánh sáng lấp lánh
Ánh sáng là yếu tố quan trọng góp phần tạo nên hiệu ứng bokeh đẹp mắt. Bạn nên ưu tiên những địa điểm có nhiều nguồn sáng như đường phố, nơi ánh đèn đường, đèn xe và đèn giao thông có thể biến thành những đốm sáng lung linh khi nằm ngoài vùng lấy nét. Ngoài ra, các bề mặt phản chiếu ánh sáng tự nhiên như ao hồ hay vũng nước cũng là lựa chọn thú vị, giúp bức ảnh bokeh trở nên mềm mại và cuốn hút hơn.
Thu hẹp khoảng cách giữa bạn và đối tượng chụp
Khoảng cách giữa máy ảnh và chủ thể càng gần, hiệu ứng xóa phông càng rõ nét. Khi đó, ống kính tập trung lấy nét vào đối tượng ở tiền cảnh, đồng thời tạo độ sâu trường ảnh nông khiến hậu cảnh mờ đi đáng kể. Điều này cũng tương tự khi bạn đưa ngón tay lại gần mắt và tập trung nhìn vào đó: ngón tay hiện rõ trong khi mọi vật phía sau dần nhòe đi. Đây chính là nguyên lý bạn có thể tận dụng để tạo hiệu ứng bokeh đẹp mắt.
Cân nhắc với cả tiền cảnh
Khi chụp ảnh bokeh, nhiều người thường tập trung vào hậu cảnh mà quên mất rằng tiền cảnh cũng có thể tạo nên hiệu ứng mờ đầy cuốn hút. Với khẩu độ lớn và điểm lấy nét đặt ở chủ thể, những chi tiết nằm ngoài vùng lấy nét ở cả phía trước lẫn phía sau đều có thể trở nên nhòe mềm mại.
Bạn có thể tận dụng các bề mặt phản chiếu như cửa sổ để tạo bokeh tiền cảnh, khi ánh sáng phản chiếu giúp khung hình thêm lung linh và có chiều sâu. Tuy nhiên, hãy điều chỉnh vị trí máy ảnh phù hợp để hạn chế những hình ảnh phản chiếu không mong muốn xuất hiện trong khung hình.
Gia tăng khoảng cách của chủ thể với phần nền phía sau
Hậu cảnh có quá nhiều chi tiết dễ khiến bức ảnh trở nên rối mắt và làm giảm hiệu quả của hiệu ứng bokeh. Để phần nền được xóa mờ mềm mại hơn, bạn nên tạo khoảng cách đủ lớn giữa chủ thể và hậu cảnh. Cách này đặc biệt hữu ích khi chụp ảnh chân dung, giúp chủ thể nổi bật rõ ràng và thu hút ánh nhìn hơn.
Sử dụng ống kính có tiêu cự dài
Khi giữ nguyên khoảng cách giữa máy ảnh và chủ thể, việc tăng tiêu cự ống kính sẽ giúp hậu cảnh được làm mờ rõ hơn, tạo hiệu ứng bokeh mềm mại và tăng khả năng tách chủ thể khỏi nền. Với ống kính zoom, bạn có thể tăng tiêu cự đến mức phù hợp, trong khi ống kính prime nên ưu tiên các tiêu cự dài để đạt được hiệu quả xóa phông như mong muốn.
Ưu tiên ống kính có chất lượng quang học tốt
Chất lượng bokeh không chỉ phụ thuộc vào tiêu cự mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ thiết kế quang học của ống kính. Dù tiêu cự dài giúp giảm độ sâu trường ảnh và tăng hiệu quả xóa phông, nhưng không phải ống kính nào cũng tái tạo vùng mất nét đẹp như nhau.
Chẳng hạn, Nikon 18-200mm và Nikon 70-200mm đều có thể chụp ở tiêu cự 200mm, nhưng chất lượng bokeh có sự khác biệt do thiết kế quang học và khả năng tái tạo vùng ngoài tiêu điểm. Vì vậy, bên cạnh tiêu cự, bạn cũng nên cân nhắc chất lượng ống kính để có được hiệu ứng bokeh mềm mại và tự nhiên hơn.
Chú ý đến số lá khẩu của ống kính
Số lượng và hình dạng lá khẩu là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hình dáng của các vùng sáng mờ trong ảnh bokeh. Những ống kính có khoảng 9 lá khẩu thường tạo ra khẩu độ tròn hơn, giúp các đốm sáng hậu cảnh trở nên mềm mại và tự nhiên. Ngược lại, ống kính có ít lá khẩu hoặc thiết kế lá khẩu không tròn có thể khiến vùng bokeh mang hình đa giác rõ rệt. Vì vậy, nếu yêu thích hiệu ứng xóa phông lung linh, bạn nên cân nhắc thông số này khi chọn ống kính.
Sử dụng ống kính tốc độ nhanh nhất
Cuối cùng, hãy ưu tiên sử dụng ống kính có khẩu độ tối đa lớn, thường được gọi là ống kính nhanh. Khẩu độ càng rộng, lượng ánh sáng đi vào cảm biến càng nhiều, cho phép máy ảnh sử dụng tốc độ màn trập cao hơn mà vẫn đảm bảo độ sáng cần thiết cho bức ảnh.
Bên cạnh lợi thế chụp thiếu sáng, ống kính khẩu độ lớn còn giúp tạo độ sâu trường ảnh nông, làm mờ hậu cảnh hiệu quả và mang lại hiệu ứng bokeh mềm mại, nổi bật hơn.
Kết luận
Hy vọng với 9 gợi ý trên của VJShop.vn, bạn sẽ có thêm cảm hứng sáng tạo và biết cách tận dụng ánh sáng, khẩu độ cũng như tiêu cự để tạo nên những bức ảnh bokeh mềm mại, ấn tượng. Hãy thử nghiệm với nhiều bối cảnh khác nhau để tìm ra phong cách chụp phù hợp và nâng cao chất lượng từng khung hình.